Kronikë kohe 18 – Bashkimi kombëtar i ndaluar

Libri: Kronikë kohe 18 – Bashkimi kombëtar i ndaluar
Autor: Abdi Baleta
Botoi: Alsar

Libri “Bashkimi kombëtar i ndaluar” është një vepër me natyrë reflektuese, dokumentuese dhe kritike që trajton një nga temat më të ndjeshme dhe të diskutuara të çështjes shqiptare: bashkimi kombëtar i shqiptarëve, si ideal historik dhe si projekt politik i parealizuar, shpesh i ndaluar dhe i penguar në mënyrë sistematike nga faktorë të brendshëm dhe të jashtëm.

Autori, Abdi Baleta, ish-diplomat dhe njohës i thellë i politikës ballkanike, sjell në këtë libër një qasje analitike mbi mënyrën se si bashkimi kombëtar shqiptar është ndaluar përmes marrëveshjeve ndërkombëtare, presioneve diplomatike, ndikimeve ideologjike dhe mungesës së unitetit politik brenda vetë shqiptarëve.

Temat kryesore që trajton libri

1. Çështja shqiptare pas Konferencës së Londrës (1913):

   • Libri nis me analizën e ndarjes së trojeve shqiptare pas vitit 1913 dhe krijimin e Shqipërisë së cunguar si shtet i pavarur, ndërkohë që pjesa më e madhe e shqiptarëve mbeti jashtë saj.

2. Faktorët ndërkombëtarë që kanë ndaluar bashkimin kombëtar:

   • Analizohen roli i fuqive të mëdha (si Austro-Hungaria, Italia, Franca, Rusia, më pas NATO dhe BE) në ruajtjen e status quo-së territoriale në Ballkan, shpesh në kurriz të aspiratave të shqiptarëve për bashkim.

3. Roli i shteteve fqinje (Serbia, Greqia, Mali i Zi, Maqedonia):

   • Tregohet sesi këto shtete, nëpërmjet politikave represive, spastrimeve etnike, ndalimit të gjuhës shqipe dhe manipulimeve politike e historike, kanë tentuar të asimilojnë ose shtypin identitetin shqiptar për të ruajtur zotërimin e territoreve të banuara nga shqiptarë.

4. Komunizmi dhe ndalimi i çështjes kombëtare:

   • Regjimi komunist në Shqipëri, ndonëse deklaronte mbështetje për shqiptarët jashtë kufijve, në fakt e bllokoi realisht diskutimin mbi bashkimin kombëtar, duke e konsideruar si “ide reaksionare” ose “nacionaliste” që rrezikonte rendin socialist dhe aleancat ndërkombëtare.

5. Mungesa e unitetit politik shqiptar:

   • Një kritikë e thellë ndaj klasës politike shqiptare (në Shqipëri, Kosovë dhe diasporë), e cila, sipas autorit, nuk ka arritur të ndërtojë një platformë të qartë dhe koherente për bashkimin kombëtar.

   • Shpesh, partitë dhe liderët politikë kanë përdorur retorikën patriotike vetëm për përfitime elektorale.

6. Sot: Një bashkim ende i ndaluar nga faktorë të shumtë:

   • Në kontekstin e sotëm, libri analizon se si ndërhyrjet ndërkombëtare, interesa gjeopolitike, dhe frika nga destabilizimi e bëjnë çështjen e bashkimit kombëtar të “ndaluar” në praktikë, megjithëse është një dëshirë e thellë e shumë shqiptarëve.

Pse është i rëndësishëm ky libër?

• Rikthen vëmendjen te një temë që ka dalë nga debati institucional zyrtar, por që mbetet gjallë në ndërgjegjen kombëtare.

• Ofron një analizë të pakompromis dhe shpesh sfiduese ndaj narrativave zyrtare, qoftë shqiptare apo ndërkombëtare.

• Ngre pyetje thelbësore për të ardhmen: A është bashkimi kombëtar një projekt realist? A duhet të mbetet një synim? Apo është thjesht një mit i pavlerë në kohët moderne?