Kronikë kohe 21 – Peripecitë e shtetit të dytë shqiptar, Mëkatet e politikës shqiptare pas Dejtonit

Libri: Kronikë kohe 21 – Peripecitë e shtetit të dytë shqiptar, Mëkatet e politikës shqiptare pas Dejtonit
Autor: Abdi Baleta
Botoi: Alsar

Ky libër është një vazhdim i qasjes kritike të Abdi Baletës ndaj trajtimit që i është bërë çështjes së Kosovës dhe më gjerë, çështjes kombëtare shqiptare pas Marrëveshjes së Dejtonit (1995), e cila shënoi fundin e luftës në Bosnje por, sipas autorit, vendosi një precedent të rrezikshëm për shqiptarët në Ballkan, sidomos në Kosovë dhe Luginën e Preshevës.

Autori analizon jo vetëm pasojat ndërkombëtare të Marrëveshjes së Dejtonit, por edhe “mëkatet” e klasës politike shqiptare — në Shqipëri dhe Kosovë — në mënyrën si kanë dështuar të mbrojnë interesin kombëtar shqiptar pas kësaj marrëveshjeje.

Pikat kryesore që trajton libri:

1. Çfarë ndodhi me shqiptarët pas Dejtonit?

• Marrëveshja e Dejtonit, e cila krijoi një Bosnje me rend të ndërlikuar etnik dhe me ndikim të fortë ndërkombëtar, nuk përfshiu fare çështjen shqiptare, veçanërisht të Kosovës.

• Sipas Baletës, kjo ishte një mundësi e humbur për të vendosur çështjen shqiptare në axhendën ndërkombëtare, dhe politika shqiptare nuk e shfrytëzoi.

2. Shqipëria si spektatore e heshtur

• Libri akuzon politikën shqiptare pas vitit 1995 për heshtje të pajustifikueshme dhe për mungesë guximi në mbrojtjen e interesave kombëtare.

• Sipas autorit, qeveritë shqiptare u treguan të nënshtruara ndaj interesave ndërkombëtare dhe nuk guxuan të ndërtojnë një strategji të qartë për çështjen e Kosovës, Preshevës, Çamërisë, dhe shqiptarëve në Maqedoni.

3. Kosova: nga UÇK-ja në dështim diplomatik

• Autori vlerëson luftën e UÇK-së dhe ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999, por shpreh zhgënjim të thellë për menaxhimin politik pasluftës.

• Kritikon udhëheqësit kosovarë për pranim të pazareve ndërkombëtare, përfshirë planin e Ahtisaarit dhe nënshtrim ndaj formave të mbikëqyrjes që cenojnë pavarësinë reale.

4. Mëkatet e klasës politike shqiptare

• Baleta përdor fjalën “mëkate” për të përshkruar gabimet strategjike dhe etike të udhëheqjes politike shqiptare:

  • Heshtja për ndarjen e Kosovës

  • Moskërkimi i reciprocitetit për shqiptarët jashtë kufijve

  • Asimilimi në emër të integrimit

  • Përulja ndaj axhendave ndërkombëtare

5. Një vizion kombëtar i munguar

• Libri përmbyllet me thirrjen për një strategji të re kombëtare, e cila nuk e sheh çështjen shqiptare si të mbyllur me shpalljen e pavarësisë së Kosovës, por si një proces ende të papërfunduar.

• Baleta thekson nevojën për unitet politik, konsensus kombëtar, dhe qëndrim dinjitoz në politikën e jashtme.

Rëndësia e librit

• Libri është një dëshmi e guximshme dhe e paqortuar ndaj dështimeve politike që kanë shoqëruar shqiptarët pas periudhës së luftërave në ish-Jugosllavi.

• Ndihmon lexuesin të kuptojë se pavarësia e Kosovës nuk është fundi i çështjes shqiptare, dhe se integriteti kombëtar kërkon një qasje shumë më serioze sesa deklaratat patriotike.

• Është një kritikë e ashpër por konstruktive, që i fton shqiptarët të rimendojnë qëllimet e tyre afatgjata.